prof. zw. dr inż. dr h.c. Ignacy Kazimierz Brach

Po ukończeniu w 1917 r. gorlickiego gimnazjum klasycznego z odznaczeniem, pod wpływem brata - nauczyciela gimnazjum, rozpoczął studia na Wydziale Mechanicznym Szkoły Politechnicznej we Lwowie. Po zaliczeniu pierwszego roku przerwał je i wstąpił do zorganizowanej w Krakowskiej Legii Akademickiej, skąd przeniesiono go do szkoły podchorążych wojsk kolejowych; służył na opancerzonej lokomotywie, brał udział w wojnie z bolszewikami w 1920 r. Na Politechnikę Lwowską powrócił w 1921 r.; dyplom inżyniera mechanika otrzymał w 1923 r. Działał w Bratniej Pomocy, był jej wiceprezesem. Już w 1922 r., po bardzo dobrej pracy przejściowej z dźwignic, prof. W. Suchowiak zaproponował mu asystenturę w III Katedrze Budowy Maszyn. Po ukończeniu studiów został starszym asystentem, zaś w 1924 r. konstruktorem. W latach 1922‑1923, wspólnie z inż. Kazimierzem Szymańskim, skonstruował dwa żurawie przemysłowe dla odlewni w Mniszku, które zbudowała, jako pierwsza w Polsce, Huta „Zgoda”. Dzięki prof. W. Suchowiakowi otrzymał stypendium, które pozwoliło mu na zapoznanie się w latach 1925‑1926 z urządzeniami przeładunkowymi w portach morskich w Hawrze, Marsylii, Rotterdamie i Hamburgu.

W 1926 r. prof. W. Suchowiak objął Katedrę Dźwignic na Politechnie Warszawskiej, zatrudnił w niej Bracha w 1927 r. jako starszego asystystenta, który po roku został kierownikiem biura konstrukcyjnego urządzeń dźwigowych w Górnośląskim Towowarzystwie Przemysłowym (GTP), przy czym do 1935 r. pracował w ww. katedrze na zlecenie. W GTP, pod kierunkiem B. i inż. Aleksandra Pilcha oraz inż. Antoniego Wasiutyńskiego, wykonano konstrukcję dwóch żurawi chwytakowych dla Gazowni Warsz. (zbudowano je w Hucie „Zgoda”) oraz dwóch żurawi drobnicowych wypadowych dla portu w Gdyni (zbudowano je w warszawskiej firmie K. Rudzki). Poza tym skonstruowano i wykonano w fabryce w Tarnowskich Górach wiele dźwigów osobowych, towarowych i przenośników, w tym dwa tzw. paternostry osobowe w gmachach biurowych. W 1935 r. został głównym mechanikiem, a następnie dyrektorem Zakładów Przetwórczych Wspólnoty Interesów w Katowicach, w których skład wchodziły fabryki przemysłu maszynowego i wyrobów metalowych: Huta „Zgoda”, Warsztaty Konstrukcji Stalowych w Chorzowie, Huta „Zygmunt”, Huta „Silesia” i Stalownia „Batory”. Kierowany przez niego zakład brał czynny udział w uruchamianiu Stoczni Gdyńskiej, m.in. Huta „Zgoda” wspólnie z Warsztatami Konstrukcji Stalowych w Chorzowie wykonała większość suwnic przemysłowych, wszystkie mosty przeładunkowe oraz znaczną część żurawi portowych wypadowych, zarówno drobnicowych, jak i chwytakowych. W 1938 r. Huta „Zgoda” wygrała przetarg na dostawę 7 dźwigów chwytakowych wypadowych dla portu w Gdańsku, zwyciężając w konkurencji z niem. firmami DEMAG i MANN. Uczestniczono w budowie pierwszego pełnomorskiego statku „Olza”. Firmowane przez Bracha Przedsiębiorstwo Budowy Urządzeń Mechanicznych w Warsz. (1933 r.) prowadzone było do 1939 r. przez prokurenta firmy inż. Mariana Pocieja w czasie, gdy Brach pracował na Śląsku we Wspólnocie Interesów.

W okresie okupacji mieszkał w Warszawie, gdzie przy ul. Spiskiej prowadził wytwórnię musztardy, która przed wojną była warszawsą filią wytwórni teścia Józefa Żurawskiego ze Lwowa. Wytwórnia musztardy była i po wojnie źródłem dodatkowych zarobków. Wkrótce została zlikwidowana, a Bracha obłożono domiarami podatkowymi, które spłacał wiele lat.

W czasie okupacji niemieckiej wraz z prof. Stefanem Bryłą i inż. Witoldem Gokielim działał pod pseudonimem „Brzeski” w AK, gdzie brał udział w przygotowaniach do przejęcia po wojnie z rąk niemieckich zakładów przemysłowych i planowaniu rozwoju przemysłu. W pierwszych dniach powstania warszawskiego został aresztowany wraz z grupą ok. 500 osób na placu Narutowicza i wywieziony do obozu koncentracyjnego Weimar Buchenwald Oddz. Zwieberge. Z obozu do Warszawy powrócił w końcu maja 1945 r. i został, z rekomendacji Adama Kręglewskiego, dyrektorem technicznym Centralnego Zarządu Przemysłu Metalowego. Na zajmowanym stanowisku wniósł olbrzymi wkład w odbudowę przemysłu polskiego, a także zaplecza naukowo-technicznego, m.in. przyczynił się do powołania w 1947 r. Centralnego Biura Konstrukcji Maszyn w Bytomiu. Musiał opuścić je w 1948 r. w ramach represji w stosunku do przedwojennych fachowców. W związku z aresztowaniem w 1949 r. inż. W. Gokielego, Brach był wielokrotnie przesłuchiwany przez służbę bezpieczeństwa w Warszawie i Krakowie. Nękano go również domiarami finansowymi w związku z prowadzeniem wytwórni musztardy. Na własną prośbę, przy poparciu Hilarego Minca, został przeniesiony w 1948 r. na stanowisko dyrektora Głównego Instytutu Mechaniki w Warszawie oraz podległego mu Instytutu Konstrukcji Mechanicznych i sprawował je do 1952 r. Nie mając poparcia władz partyjnych musiał opuścić piastowane stanowisko i przeszedł w 1947 r. do pracy na Politechnikę Warszawską. Początkowo prowadził wykłady jako prof. kontraktowy, a od marca 1948 był etatowym pracownikiem naukowym. W 1955 r. otrzymał tytuł profesora nadzwyczajengo maszyn budowlanych i drogowych, a w 1962 r. profesora zwyczajnego. Po dwóch latach przygotowań udało mu się uruchomić 20 czerwca 1949 r. Katedrę Maszyn Budowlanych i Drogowych, którą kierował do przejścia na emeryturę w 1967 r. Była to jedyna w Polsce placówka o tej nazwie i tym zakresie pracy. Z powodu braku przemysłu maszyn budowlanych drogowych w kraju, jak również jakichkolwiek podręczników poświęconych tym zagadnieniom, zaczęto od tworzenia podstaw tej nowej dyscypliny. Katedra współpracowała przy wykonaniu wszystkich niemal prototypów maszyn budowlanych w Polsce. Badania koncentrowały się wokół: wyjaśnienia i ujęcia we wzory podstawowych procesów w budowie maszyn budowlanych i drogowych, poprawienia sprawności maszyn w procesie skrawania gruntów i rozdrabniania minerałów, maszyn wibracyjnych i ustalenia nowych wzorów obliczeniowych walców wibracyjnych. Oprócz kierowania katedrą zajmował się organizacją Wydziału Mechanicznego-Konstrukcyjnego oraz Wydziału Maszyn Roboczych i Pojazdów, których był dziekanem, pierwszego w latach 1951‑1952, drugiego w latach 1961‑1964. Był członkiem i przewodniczącym rad naukowych wielu placówek naukowo-badawczych: Instytutu Organizacji i Mechanizacji Budownictwa, a następnie Instytutu Organizacji, Zarządzania i Ekonomiki Przemysłu Budowlanego „Orgbud”, OBR Techniki Geologicznej, Instytutu Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego, Instytutu Badawczego Dróg i Mostów, OBR Dźwigów i Urządzeń Transportowych, OBR Koparek i Hydrauliki, Centr. OBR Kruszyw Budowlanych. Zyskał autorytet naukowca na arenie międzynarodowej, współorganizował międzynarodowe konferencje naukowe, współpracował głównie z uczonymi niemieckimi i radzieckimi. W 1958 r. otrzymał doktorat za pracę „Teoretyczne podstawy skrawania gruntów w maszynach do robót ziemnych”, opublikowanej w formie książkowej.

Opublikował przeszło 150 artykułów, skryptów i podręczników. Artykuły drukował głównie na łamach: "Mechanika", „Przeglądu Mechanicznego”, „Przeglądu Technicznego”, „Przeglądu Budowlanego”. Spośród podręczników na uwagę zasługują: „Maszyny budowlane i drogowe w zarysie” (W. 1954, cz. l), „Urządzenia do transportu bliskiego” (W. 1954, wspólnie z E. Chojnackim i A. Wojcikowskim), „Maszyny do robót ziemnych” (W. 1970, 1972). Pod redakcją Bracha ukazały się „Maszyny budowlane” (W. 1974), był autorem fragmentów poradnika technicznego „Mechanik”, dot. dźwignic  i przenośników; opracował referaty na I i II Kongres Nauki Polskiej na temat budowy maszyn, przede wszystkim maszyn roboczych i transportowych. Po 1945 r. wchodził w skład redakcji „Mechanika”, a przez 15 lat przewodniczył Radzie Programowej „Przeglądu Mechanicznego”. Był autorem i współautorem szeregu opatentowanych i zbudowanych maszyn budowlanych i drogowych. Wspólnie z mgr inż. Ryszardem Walczewskim był autorem następujących wynalazków opatentowanych w kraju i zagr.: „Osprzęt wysuwany w koparkach hydraulicznych” (Nr 88646),” Układ hydrauliczny napędu ze sterowaniem naporem skrawania zwłaszcza do koparki z osprzętem wysuwanym” (Nr 1511539), „Mechanizm wysuwu na łożyskach ślizgowych samonastawnych” (Nr 199684). Te wynalazki, jak i następne z dziedziny odzysku energii w koparkach (Nr 119977, Nr 145169) były podstawą do konstr. koparek typu BRAWAL z osprzętem wysuwanym. Nazwa koparki pochodzi od nazwiska twórców. Wdrożone do produkcji (wykonane w ponad 100 egz. przez „BUMAR” Łabędy) odniosły duży sukces, w tym również eksportowy. Koparka otrzymała w 1993 r. zł. medal na Międzynarodowych Targach Poznańskich oraz wyróżnienie w konkursie „Teraz Polska”. Koparki cechowała wyjątkowo duża wydajność w stosunku do masy, małe zużycie paliwa na jednostkę wydobytego urobku, a ponadto były one dostosowane do najcięższych warunków gruntowych, m.in. do skalnictwa, a to dzięki amortyzacji osprzętu roboczego. Za całość prac w dziedzinie transportu wewnątrzzakładowego otrzymał w 1955 r. nagrodę państw. II stop. Istotnym elementem jego dorobku naukowego była promocja 12 prac doktorskich.

Aktywnie działał w stowarzyszeniu techników; do SIMP wstąpił w 1927 r., w latach 1935‑1939 był wiceprzewodniczącym Oddziału SIMP w Katowicach, a w latach 1937‑1939 wchodził w skład Zarządu SIMP. Na Pierwszym Polskim Kongresie Inżynierów we Lwowie w 1937 r. był wiceprzewodniczącym sekcji podstawowych surowców i tworzyw, wygłosił dwa referaty na temat maszyn i urządzeń dla przemysłu oraz zakładów przetwórczych w hutach żelaza. Inicjował reaktywowanie SIMP w 1945 r., w latach 1957‑1961 pełnił funkcję przewodnicząceo ZG SIMP. W 1961 r. nadano mu tytuł członka honorowego SIMP. Był twórcą i wykładowcą Społecznej Wszechnicy SIMP w Rydzynie w latach 1981‑1983. Współtworzył NOT i był członkiem Prezydium Rady Głównej NOT (1945‑1957). Przewodniczył Kongresowi Techników Polskich w 1946 r., a następnie był członkiem komitetów organizacyjnych kolejnych siedmiu kongresów. W latach 1966‑1987 przewodniczył Polskiemu Komitetowi Mechanizacji i Automatyzacji Prac Ciężkich NOT, na VII Kongresie Techników Polskich w 1977 r. został odznaczony Medalem im. Bolesława Rumińskiego -  najwyższym odznaczeniem NOT. W 1987 r. Politechnika Warszawska nadała Brachpo tytuł doktora honoris causa.

• Objął kierownicze stanowiska w przemyśle maszynowym, nadzorując budowę dźwignic, suwnic i żurawi dla portów w Gdyni i Gdańsku oraz uczestnicząc w uruchomieniu Stoczni Gdyńskiej.
• W 1938 r. doprowadził do wygrania przez Hutę „Zgoda” prestiżowego przetargu na dostawę 7 żurawi portowych, pokonując niemieckie firmy DEMAG i MANN.
• Po II wojnie światowej odegrał ważną rolę w odbudowie polskiego przemysłu oraz współtworzył Centralne Biuro Konstrukcji Maszyn w Bytomiu.
• W 1949 r. utworzył i kierował pierwszą w Polsce Katedrą Maszyn Budowlanych i Drogowych na Politechnice Warszawskiej, tworząc podstawy tej dyscypliny naukowej.
• Był autorem ponad 150 publikacji naukowych oraz licznych podręczników z zakresu maszyn budowlanych, transportu bliskiego i robót ziemnych.
• Współtworzył opatentowane rozwiązania zastosowane w koparkach typu BRAWAL, które wdrożono do produkcji seryjnej i z powodzeniem eksportowano.
• Wypromował 12 doktorów oraz pełnił funkcje dziekana i przewodniczącego rad naukowych wielu instytutów badawczych.
• Otrzymał tytuł doktora honoris causa Politechniki Warszawskiej (1987) oraz liczne wyróżnienia, w tym Nagrodę Państwową II stopnia i Medal im. Bolesława Rumińskiego.

• Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami (za działalność w okresie okupacji)
• Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie)
• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
• Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
• Medal 10-lecia Polski Ludowej (1954)
• Medal Komisji Edukacji Narodowej (po ustanowieniu w 1973 r.)
• Medal 20-lecia Polski Ludowej (1964)
• Medal 30-lecia Polski Ludowej (1974)
• Zasłużony Nauczyciel Polski Ludowej
• Order Sztandaru Pracy I klasy
• Order Budowniczego Polski Ludowej
• Medal 40-lecia Polski Ludowej (1984)
• Order Białego Lwa IV klasy (Czechosłowacja)

We wrześniu 1994 r. nadano sali audiowizualnej Ośrodka SIMP w Rydzynie jego imię. 

• Ojciec: Antoni
• Matka: Petronela Stępień
• Rodzina: Irena Żurawska (żona) - córki: Anna i Jolanta; Ewa Wolniewicz (żona); Jolanta Różycka (żona) - syn Krzysztof (ur. 1952)

Pochowany na Cmentarzu Powązkowskim (kwat. 132-111-10), gdzie na honorowej tabl. umieszczono jego nazwisko.