Jan Paweł Pilarczyk

prof. dr hab. inż. Jan Paweł Pilarczyk

Członek Honorowy SIMP

Najważniejsza funkcja w SIMP
Członek Zarządu Głównego
Zawód
Mechanik
Specjalność
Spawalnictwo
Data i miejsce urodzenia
1 czerwca 1940 r., Cieszyn

Polski inżynier i menedżer nauki, specjalista w dziedzinie spawalnictwa, wieloletni dyrektor Instytutu Spawalnictwa w Gliwicach. Autor przemian organizacyjnych i modernizacji Instytutu, współtwórca integracji polskiego systemu spawalnictwa ze strukturami europejskimi i międzynarodowymi. Prezydent Europejskiej Federacji Spawalniczej (EWF) oraz wiceprezydent Międzynarodowego Instytutu Spawalnictwa (IIW).

Edukacja i przygotowanie zawodowe

W 1963 r. ukończył studia na Wydziale Mechanicznym Technologicznym Politechniki Śląskiej w Gliwicach, uzyskując dyplom magistra inżyniera mechanika.
Odbył zagraniczne staże studia specjalistyczne, w tym roczne studia podyplomowe we Francuskim Instytucie Spawalnictwa w Paryżu (1966‑1967) jako stypendysta rządu francuskiego oraz roczne studia w Angielskim Instytucie Technologicznym w Cranfield w Wielkiej Brytanii (1972‑1973) jako stypedysta Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ).

Działalność zawodowa i naukowa

W 1963 r. rozpoczął pracę w Instytucie Spawalnictwa w Gliwicach, z którym był związany zawodowo przez 52 lata, do 2015 r.
Pracując w Instytucie Spawalnictwa, uzyskał kolejne stopnie i tytuł naukowy: w 1972 r. stopień doktora nauk technicznych, w 1977 r. stopień doktora habilitowanego nauk technicznych na Wydziale Mechanicznym Technologicznym Politechniki Śląskiej, a w 1991 r. otrzymał z rąk Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej tytuł profesora.

W latach 1981‑1990 pełnił funkcję zastępcy dyrektora Instytutu Spawalnictwa ds. naukowych, natomiast w latach 1990‑2015 był jego dyrektorem.
Był kontynuatorem dzieła swojego ojca, prof. Józefa Pilarczyka, założyciela i organizatora Instytutu Spawalnictwa, który utworzył tę placówkę w 1945 r. Zadaniem prof. Jana Pilarczyka było przeprowadzenie Instytutu przez okres transformacji ustrojowej oraz dostosowanie jego działalności do zasad gospodarki rynkowej i standardów obowiązujących w Europie.

Po utworzeniu Unii Europejskiej w 1992 r. oraz Europejskiej Federacji Spawalniczej (EWF), której celem było stworzenie jednolitego systemu szkolenia, kwalifikowania i certyfikacji personelu spawalniczego, kierowany przez niego Instytut odegrał kluczową rolę w integracji polskiego spawalnictwa ze strukturami europejskimi. W 1996 r., jeszcze przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej, Instytut Spawalnictwa uzyskał – na zasadach nadzwyczajnych – status Autoryzowanej Organizacji Krajowej Europejskiej Federacji Spawalniczej (EWF), przysługujący zasadniczo wyłącznie państwom członkowskim, a w 1997 r. został przyjęty jako członek rzeczywisty EWF.

W 1997 r. Europejska Federacja Spawalnicza wraz z Międzynarodowym Instytutem Spawalnictwa (MIS) rozpoczęły współpracę nad rozszerzeniem europejskiego systemu szkolenia i certyfikacji personelu spawalniczego na kraje spoza Europy. W 2001 r. system ten został wdrożony jako globalny system kwalifikacji w spawalnictwie. Prof. Jan Pilarczyk aktywnie uczestniczył w jego tworzeniu, pełniąc funkcje Prezydenta Europejskiej Federacji Spawalniczej oraz Wiceprezydenta Międzynarodowego Instytutu Spawalnictwa.

Pod jego kierownictwem Instytut Spawalnictwa przeszedł kompleksową modernizację. Unowocześniono laboratoria i zaplecze badawcze, wyposażono Instytut w nowoczesną aparaturę naukowo-badawczą oraz stworzono nowoczesną infrastrukturę informatyczną. Dzięki tym działaniom Instytut Spawalnictwa w Gliwicach umocnił swoją pozycję jako wiodące centrum naukowo-badawcze i szkoleniowe polskiego spawalnictwa.

Działalność w SIMP

Prof. Jan Pilarczyk był przez całe życie zawodowe aktywnie zaangażowany w działalność Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Mechaników Polskich. Do Stowarzyszenia wstąpił w 1963 r., bezpośrednio po rozpoczęciu pracy w Instytucie Spawalnictwa w Gliwicach. Jego aktywność i zaangażowanie zostały szybko dostrzeżone. Kolejno pełnił funkcje:

  • Przewodniczącego Koła SIMP przy Instytucie Spawalnictwa w Gliwicach,
  • Zastępcy Prezesa Oddziału Wojewódzkiego SIMP w Katowicach,
  • Członka Zarządu Głównego SIMP,
  • Przewodniczącego Komisji Specjalizacji Zawodowej Inżynierów i Techników SIMP,
  • Przewodniczącego Komisji ds. Współpracy z Zagranicą SIMP,
  • Przewodniczącego Głównej Komisji Konkursowej Ogólnopolskiego Konkursu o Nagrodę i Dyplom Prezesa SIMP za najlepszą pracę dyplomową o profilu mechanicznym, obronioną w państwowej wyższej uczelni technicznej,
  • Przewodniczącego Rady SIMP – funkcję tę pełnił bezpośrednio przed przejściem na emeryturę.

Równolegle aktywnie działał w strukturach Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT. Był Przewodniczącym Głównej Komisji ds. Specjalizacji Zawodowej Inżynierów i Techników przy FSNT-NOT oraz członkiem Rady Krajowej FSNT-NOT. Pełnił również funkcję członka Rady Fundacji Zamku w Rydzynie. Warto podkreślić, że wszystkie wymienione funkcje, z wyjątkiem funkcji Przewodniczącego Rady SIMP, sprawował przez wiele kolejnych kadencji, co świadczy o wysokim autorytecie, jakim cieszył się w środowisku inżynierskim oraz zaufaniu, jakim obdarzali go członkowie Stowarzyszenia.

Osiągnięcia

  • Przeprowadził Instytut Spawalnictwa przez okres transformacji ustrojowej, dostosowując jego działalność do zasad gospodarki rynkowej.
  • Doprowadził do uzyskania przez Instytut Spawalnictwa statusu Autoryzowanej Organizacji Krajowej Europejskiej Federacji Spawalniczej (EWF) jeszcze przed akcesją Polski do Unii Europejskiej.
  • Współtworzył europejski i światowy system szkolenia, kwalifikacji i certyfikacji personelu spawalniczego.
  • Pełnił funkcje Prezydenta Europejskiej Federacji Spawalniczej (EWF) oraz Wiceprezydenta Międzynarodowego Instytutu Spawalnictwa (IIW/MIS).
  • Zmodernizował Instytut Spawalnictwa, tworząc nowoczesne laboratoria i zaplecze badawcze.
  • Umocnił pozycję Instytutu Spawalnictwa jako krajowego centrum naukowo-badawczego i szkoleniowego w dziedzinie spawalnictwa.

Odznaczenia i wyróżnienia

  • Srebrny Krzyż Zasługi (1985)
  • Złoty Krzyż Zasługi (1990)
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2000)
  • Medal Złoty za Długoletnią Służbę (2014)
  • Odznaka Honorowa za Zasługi dla Rozwoju Gospodarki Rzeczypospolitej Polskiej (2015)
  • Złota Odznaka „Zasłużony dla Instytutu Spawalnictwa” (1985)
  • Odznaka „Zasłużonemu dla Politechniki Śląskiej” (1986)
  • Medal im. Stanisława Olszewskiego (1990)
  • Odznaka Jubileuszowa Wydziału Budowy Maszyn Politechniki Poznańskiej (1994)
  • Medal „Bene Merentibus” Politechniki Częstochowskiej (1995)
  • Odznaka Honorowa Wydziału Inżynierii Mechanicznej i Robotyki Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (1995)
  • Dyplom Mérite de l'Invention (Bruksela) (1998)
  • Medal im. prof. Jozefa Čabelki (Słowacja) (2000)
  • AWS „International Meritorious Certificate Award” (Atlanta, USA) (2006)
  • Odznaka „Zasłużony dla Dozoru Technicznego” (2007)
  • Laureat Srebrnego Pozłacanego Medalu Stowarzyszenia Spawalników Gruzińskich (2008)
  • The Walter Edstrom Medal Międzynarodowego Instytutu Spawalnictwa (IIW/MIS) (2015)
  • Honorowy Członek Rady Technicznej Polskiego Rejestru Statków S.A.
  • Odznaka Wydziału Mechanicznego Politechniki Gdańskiej 
  • Medal Honorowy SPWiR im. Tadeusza Sendzimira (nr 078) (2000)
  • Złota Honorowa Odznaka SPWiR (2000)
  • Złota Honorowa Odznaka SIMP (1980)
  • Odznaka im. Henryka Mierzejewskiego (1997)
  • Członek Honorowy SIMP (2001)
  • Srebrna Odznaka Honorowa FSNT NOT 
  • Złota Odznaka Honorowa FSNT NOT 
  • Diamentowa Odznaka Honorowa FSNT NOT 

Życie prywatne i rodzina

  • Ojciec: Józef
  • Matka: Bronisława Rakus

Opracowanie:
Jerzy Hausner - Oddział SIMP w Katowicach

Zgłoś błąd / uzupełnienie w biogramie