Jerzy Romuald Werner

prof. dr inż. Jerzy Romuald Werner

Członek Honorowy SIMP

Najważniejsza funkcja w SIMP
Członek Zarządu Sekcji Samochodowej SIMP
Zawód
Mechanik
Specjalność
Budowa samochodów
Data i miejsce urodzenia
22 kwietnia 1909 r., Krosno
Data i miejsce śmierci
8 października 1977 r., Łódź

Pracownik naukowy Politechniki Łódzkiej, w której w latach 1962‑1968 pełnił funkcję rektora; w okresie międzywojennym konstruktor podwozi ciężarówek, konstruktor pierwszego sprzęgła hydrokinetycznego w Polsce, twórca szkoły naukowej w zakresie mechaniki pojazdów samochodowych, konstruktor pierwszego polskiego samochodu ciężarowego STAR 20, autor wielu podręczników akademickich. Inicjator powołania Sekcji Samochodowej SIMP.

Edukacja i przygotowanie zawodowe

W 1921 roku po przeprowadzce do Warszawy rozpoczął naukę w Gimnazjum im. Joachima Lelewela, a po uzyskaniu świadectwa dojrzałości w 1928 roku rozpoczął studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Warszawskiej. Był działaczem narodowym i stał na czele „Bratniaka”. W 1935 roku uzyskał dyplom inżyniera mechanika ze specjalnością: Budowa samochodów. Podczas II wojny światowej będąc członkiem Armii Krajowej był więziony na Pawiaku. W latach 1965‑1972 był posłem na Sejm PRL IV i V kadencji (bezpartyjny). W 1973 roku otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Strathclyde w Wielkiej Brytanii.

Działalność zawodowa i naukowa

Pracę naukową Jerzy Werner rozpoczął w 1936 roku będąc zatrudnionym jako starszy asystent w Katedrze Silników Spalinowych Politechniki Warszawskiej, gdzie pracował do wybuchu II wojny światowej. W okresie wojennym brał udział w tajnym nauczaniu studentów kontynuujących w warunkach konspiracyjnych studia w zakresie rozpoczętych przed wojną projektów konstrukcyjnych. Do Łodzi przeniósł się w 1945 roku wiążąc się z nowo powstałą Politechniką Łódzką i podejmując pracę na Wydziale Mechanicznym w Katedrze Silników Samochodowych. W 1949 r. został zastępcą profesora i kierownikiem Katedry Budowy Samochodów, a w roku 1970 w wyniku zmian organizacyjnych obejmuje stanowisko dyrektora Instytutu Pojazdów. Tytuł profesora nadzwyczajnego uzyskał w 1954 roku a zwyczajnego w 1962 roku. Powszechnie znany jest jako twórca Łódzkiej Szkoły Konstrukcji Samochodów. Opracował pięć podręczników, a swoje dokonania naukowe przedstawił w 28 artykułach, kilkudziesięciu referatach na konferencjach krajowych i zagranicznych. Wypromował ok. 300 absolwentów wykonujących pracę dyplomową pod Jego opieką. Pełnił ponadto szereg ważnych funkcji. Był dziekanem, prorektorem ds. nauczania oraz rektorem w latach 1962‑1968. Z inicjatywy Profesora i podjętymi działaniami, powstał perspektywiczny plan rozwoju Politechniki Łódzkiej do roku 1980 oraz oddane zostały liczne obiekty dydaktyczne i społeczne. W 1967 roku staraniem Profesora podpisano umowę o współpracy z Uniwersytetem Strathclyde, który w 1973 roku nadał Profesorowi Jerzemu Wernerowi tytuł i godność doktora honoris causa.

Kariera zawodowa Jerzego Wernera przez cały okres jego życia była wypełniona motoryzacją. W początkowym okresie łączył pracą naukową na Politechnice Warszawskiej z pracą w przemyśle, pracując równolegle w Biurze Studiów Państwowych Zakładów Inżynierii na stanowisku konstruktora w dziale ciągników, a następnie starszego konstruktora. Uczestniczył w opracowaniu konstrukcyjno-technologicznym pierwszego polskiego samochodu terenowego dla wojska – typ 303 o szerokim zastosowaniu i przeznaczeniu (wóz dowódczy, patrolowy, łączności, transportowy, ciągnik do holowania armat) oraz samochodu uterenowionego – typ 603 w wersjach specjalnych. Wersje prototypowe tych pojazdów przekazano wojsku w 1939 roku, zaś produkcja seryjna miała być wdrożona w roku 1940. Ponadto był konstruktorem podwozi do ciężarówek PZInż 703 oraz modeli pokrewnych 713 i 723, jak również wyprzedzających swą epokę osobowych LS (Lux-Sport). W okresie okupacji pracował jako monter samochodowy w Elektrowni Warszawskiej, a następnie był kierownikiem w fabryce dźwigów „Bracia Janike”, pracując w niej również po wyzwoleniu spod okupanta. W 1945 roku zostaje delegowany do Łodzi jako pełnomocnik ds. gospodarki Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów w celu organizacji transportu samochodowego głównie dla zaopatrzenia miasta w żywność. Równolegle z pracą naukową na Politechnice Łódzkiej w 1946 roku zatrudnia się w Centralnym Biurze Konstrukcyjnym Zjednoczonego Przemysłu Motoryzacyjnego w Łodzi, na stanowisku samodzielnego konstruktora. Pod Jego kierownictwem powstaje konstrukcja podwozia do pierwszego powojennego samochodu ciężarowego Star 20 oraz kolejne modernizacje tego auta, Star 21 i Star 25. Kierował również pracami przy projektowaniu nadwozi autobusów Star 50 i Star 52 a także ciągnika siodłowego Star 60. Od 1956 roku Jerzy Werner był doradcą naukowym w Fabryce Samochodów Ciężarowych w Starachowicach. Będąc pracownikiem Politechniki Łódzkiej był konstruktorem pierwszego zrealizowanego w Polsce sprzęgła hydrokinetycznego.

Działalność w SIMP

Członkiem Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Mechaników Polskich (SIMP) został Jerzy Werner w roku 1936 przynależąc do Oddziału Warszawskiego, gdzie na Walnym Zebraniu w marcu 1937 r. został delegatem na Walny Zjazd SIMP. Był również redaktorem czasopisma „Technika Samochodowa” wydawanego przez SIMP. Po zamieszkaniu w Łodzi włączył się w prace organizacyjne wskrzeszenia SIMP oraz w działalność nowopowstałej Naczelnej Organizacji Technicznej (NOT). Na przełomie roku 1945/46 zawiązał się Komitet Organizacyjny składający się głównie z pracowników naukowych Wydziału Mechanicznego PŁ, „przedwojennych członków SIMP z warszawskim rodowodem” mający na celu reaktywowanie Oddziału Łódzkiego SIMP. Wśród organizatorów byli m.in.: Bohdan Stefanowski – założyciel i pierwszy rektor Politechniki Łódzkiej oraz Jerzy Werner. Po ukształtowaniu się struktur organizacyjnych Oddziału ponownie został członkiem SIMP w roku 1948.

Wielkie zasługi posiada Profesor dla działalności rzeczoznawczej SIMP. 26 listopada 1959 r. uczestniczył w pierwszym posiedzeniu Kolegium Łódzkiej Ekspozytury Zespołu Rzeczoznawców SIMP, pełniąc następnie funkcję zastępcy przewodniczącego. Z inicjatywy Profesora w kwietniu 1964 roku został powołany Oddział Łódzki Sekcji Samochodowej (obecnie Polskie Towarzystwo Inżynierów Motoryzacji), której został następnie przewodniczącym i funkcję tę pełnił do 1977 roku. W tym okresie Sekcja zorganizowała wiele konferencji (w tym cykliczną Konferencję Hamulcową o zasięgu międzynarodowym), oraz narad z dziedziny motoryzacji i transportu. Na podkreślenie zasługuje również działalność Profesora w Łódzkiej Radzie Federacji Naczelnej Organizacji Technicznej (NOT), gdzie przewodniczył m.in. konkursowi „Mistrz Techniki” oraz był dwukrotnie delegatem na Kongresy Techników Polskich. Już w marcu 1950 roku podjęto inicjatywę budowy Domu Technika w Łodzi, natomiast Honorowy Komitet Budowy Domu Technika powołano w maju 1958 r., w skład którego zaproszono Profesora Jerzego Wernera. Profesor Jerzy Werner na przestrzeni lat był członkiem wielu organów doradczych, w tym: Rady Naukowej Instytutu Motoryzacji i Biura Konstrukcyjnego Przemysłu Motoryzacyjnego oraz Rady Naukowej Instytutu Transportu Samochodowego. Przewodniczył Radzie Naukowej Wojskowego Instytutu Techniki Pancernej i Samochodowej oraz Rady Naukowej w Przemysłowym Instytucie Motoryzacji. Był członkiem Rady Motoryzacji przy Prezesie Rady Ministrów, Rady Naukowej przy Ministerstwie Przemysłu Ciężkiego i Rady Doradczej przy Ministerstwie Komunikacji. Od 1970 r. był członkiem Komitetu Budowy Maszyn Polskiej Akademii Nauk. Był ekspertem techniki Samochodowej w SIMP i Zespole Rzeczoznawców PZMot.

Osiągnięcia

  • Współtworzenie przedwojennych konstrukcji pojazdów wojskowych i użytkowych, w tym typów 303 i 603.
  • Udział w projektowaniu podwozi ciężarówek PZInż 703, 713 i 723.
  • Udział w pracach nad nowatorskim samochodem osobowym LS (Lux-Sport).
  • Kierowanie projektem konstrukcji podwozia pierwszego powojennego samochodu ciężarowego Star 20.
  • Udział w modernizacji modeli Star 21 i Star 25.
  • Kierowanie pracami nad projektami autobusów Star 50 i Star 52 oraz ciągnika siodłowego Star 60.
  • Skonstruowanie pierwszego zrealizowanego w Polsce sprzęgła hydrokinetycznego.
  • Stworzenie i rozwinięcie łódzkiej szkoły konstrukcji pojazdów.
  • Autorstwo pięciu podręczników akademickich.
  • Publikacja 28 artykułów naukowych i wygłoszenie licznych referatów.
  • Wypromowanie około 300 dyplomantów.
  • Pełnienie funkcji rektora Politechniki Łódzkiej i współtworzenie planu jej rozwoju.
  • Znaczący wkład w rozwój działalności rzeczoznawczej i organizacyjnej SIMP.

Odznaczenia i wyróżnienia

  • Doktor honoris causa - tytuł nadany w 1973 roku przez brytyjski University of Strathclyde w Glasgow
  • Order Sztandaru Pracy II klasy
  • Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
  • Medal Edukacji Narodowej
  • Państwowa Nagroda Naukowa II stopnia
  • Odznaki Stowarzyszeniowe SIMP i NOT
  • Odznaki resortowe

Upamiętnienie i dziedzictwo

Zasługi profesora Jerzego Wernera jako uczonego, konstruktora i działacza stowarzyszeniowego zostały wielokrotnie upamiętnione. Został wpisany do kroniki Oddziału SIMP w Łodzi oraz do Księgi Zasłużonych Techników NOT w Łodzi.

W 1978 roku w Domu Technika w Łodzi odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą Profesorowi, ufundowaną przez Oddział SIMP w Łodzi. Kolejną tablicę pamiątkową odsłonięto 16 października 2015 roku w Zamku Królewskim w Rydzynie. Jej fundatorami byli: Politechnika Łódzka, Zarząd Oddziału SIMP w Łodzi oraz Polskie Towarzystwo Inżynierów Motoryzacji przy Zarządzie Głównym SIMP.

Jego imieniem nazwano ulicę na osiedlu Teofilów w Łodzi. Od września 2023 roku jest patronem Technikum oraz Szkoły Branżowej I i II stopnia, wchodzących w skład Zespołu Szkół Samochodowych w Łodzi.

Dorobek profesora Jerzego Wernera pozostaje trwałym elementem polskiej myśli technicznej, historii motoryzacji oraz środowiska inżynierskiego związanego z SIMP.

Życie prywatne i rodzina

  • Ojciec: Stefan
  • Matka: Stefania
  • Żona: Walentyna
    - Wnuczka: Anita Werner (dziennikarka TVN)

Pochowany na katolickim Starym Cmentarzu przy ulicy Ogrodowej w Łodzi.

Opracowanie:
Stanisław Sucharzewski
Tomasz Chmielewski

Zgłoś błąd / uzupełnienie w biogramie