Jerzy Sylwester Gołąbek

dr inż. Jerzy Sylwester Gołąbek

Członek Honorowy SIMP

Najważniejsza funkcja w SIMP
Sekretarz Oddziału
Zawód
Mechanik
Data i miejsce urodzenia
2 stycznia 1949 r., Piaseczna k. Zgorzelca

Pracownik badawczy biura projektów. Wdrożył nowoczesne technologie napawania w Polsce. Pracownik naukowy instytutu Sieci ŁUKASIEWICZ.

Edukacja i przygotowanie zawodowe

W 1967 roku ukończył Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Będzinie, po czym rozpoczął studia na Wydziale Mechaniczno-Energetycznym Politechniki Wrocławskiej. W 1973 roku uzyskał tytuł magistra inżyniera w specjalności maszyny i urządzenia energetyczne. Bezpośrednio po ukończeniu studiów podjął pracę w Centralnym Biurze Konstrukcji Kotłów w Tarnowskich Górach, w Dziale Badań i Wdrożeń. Już na początku swojej kariery zawodowej uczestniczył w uruchomieniu pierwszego kotła OP-650 w Elektrowni Kozienice, biorąc udział w diagnostyce jego podzespołów oraz wykonywaniu pomiarów gwarancyjnych. Do 1975 roku jego głównym obszarem działalności było uczestnictwo w uruchamianiu kolejnych kotłów w tej elektrowni oraz prowadzenie badań i pomiarów diagnostycznych. W latach 1975‑1978 odbywał stacjonarne Studium Doktoranckie z zakresu energetyki cieplnej na Politechnice Śląskiej w Gliwicach. W 1979 roku obronił rozprawę doktorską przygotowaną pod kierunkiem prof. dr. hab. inż. Czesława Graczyka, poświęconą metrologicznym właściwościom zwężek pomiarowych stosowanych do pomiaru dwufazowych przepływów mieszanin pyłowo-powietrznych.

Działalność zawodowa i naukowa

Po powrocie do Centralnego Biura Konstrukcji Kotłów (CBKK) w 1978 roku specjalizował się w badaniach diagnostycznych urządzeń energetycznych. Prowadził bilanse cieplne kotłów, badania ich sprawności oraz pomiary emisji NOₓ, SO₂ i pyłów. Zajmował się również diagnostyką młynów węglowych, instalacji paleniskowych i komór spalania, przede wszystkim kotłów pyłowych. W swojej działalności wdrażał nowe metody i narzędzia pomiarowe, dokumentując wyniki licznych badań w raportach i opracowaniach technicznych przygotowywanych zarówno na potrzeby CBKK, jak i zamawiających. Projektował również własne przyrządy pomiarowe, w szczególności sondy do pomiaru prędkości przepływu zapylonych gazów oraz koncentracji pyłu. Poszukując przyczyn żużlowania komór paleniskowych prowadził badania rozkładu temperatur i stężenia CO₂ w strefie spalania. Równocześnie zajmował się optymalizacją pracy młynów węglowych w celu poprawy efektywności procesu mielenia, czego efektem był projekt racjonalizatorski dotyczący młyna EM70.

Z jego inicjatywy w CBKK powstało laboratorium przepływów dwufazowych, w którym prowadził badania nad optymalizacją rozdzielaczy pyłu oraz konstrukcją nowych sond pomiarowych. Prace te realizował również we współpracy z Instytutem Energetyki w Warszawie. Ich wyniki publikował w materiałach konferencji i seminariów krajowych oraz zagranicznych (m.in. w Bostonie i Dreźnie), a także na łamach czasopism Gospodarka Paliwami i Energią, PAK, Energetyka oraz Zeszytów Naukowych Politechniki Śląskiej.

W 1984 roku odbył kilkumiesięczne stypendium naukowe UNIDO w laboratoriach Central Electricity Generating Board w Wielkiej Brytanii. Prowadził tam badania nad zjawiskiem osiadania pyłu w poziomych rurociągach instalacji paleniskowych oraz uczestniczył w opracowywaniu rozwiązań ograniczających ten problem we współpracy z brytyjskim zespołem badawczym. Efektem tych prac była kolejna publikacja w Zeszytach Naukowych Politechniki Śląskiej (1994). Jako kierownik Pracowni Badań Młynów i Instalacji Paleniskowych CBKK w latach osiemdziesiątych rozwijał szeroką współpracę międzynarodową. Wspólnie z firmą EVT ze Stuttgartu, dostawcą licencji młyna RP1043X, oraz Fabryką Palenisk Mechanicznych w Mikołowie prowadził badania nad modyfikacją konstrukcji młynów. We współpracy z holenderską firmą STORK BOILERS oceniał efektywność nowo zainstalowanych palników niskoemisyjnych w kotłach Elektrowni Łagisza. Razem z zespołem KVAERNER Generator z Göteborga badał skuteczność redukcji tlenków azotu w kotłach rusztowych metodą wtrysku amoniaku do komory paleniskowej. Brał również udział w badaniach pierwszych prototypów kotłów fluidalnych małej mocy opracowywanych przez CBKK, eksploatowanych w stacjach doświadczalnych KWK Jowisz oraz Sędziszowskiej Fabryki Kotłów.

W 1990 roku uczestniczył w miesięcznym kursie menedżerskim w Jokohamie, organizowanym przez The Association for Overseas Technical Scholarship. Szkolenie poszerzyło jego kompetencje w zakresie zarządzania zasobami ludzkimi oraz umożliwiło nawiązanie kontaktów z producentem modyfikatorów spalania paliw stałych. Na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych objął stanowisko kierownika Zakładu Badań i Wdrożeń CBKK. W latach 1990‑1993 był także członkiem Rady Naukowej CBKK.

Równolegle z pracą w CBKK podjął działalność kierowniczą w utworzonej w 1989 roku spółce Zakład Projektowy Kotłów i Urządzeń Energetycznych TERMOTECH Sp. z o.o., której większościowym udziałowcem było CBKK. Po rozwiązaniu spółki w 1993 roku, na mocy porozumienia z Welding Alloys Ltd z Cambridge, zakończył pracę w CBKK i założył w Mikołowie spółkę Welding Alloys Poland Sp. z o.o., z udziałem Welding Alloys Ltd, Fabryki Palenisk Mechanicznych S.A. oraz własnym. Jako prezes i jednocześnie inżynier aktywnie uczestniczył w rozwoju technologii napawania stopami trudnościeralnymi elementów maszyn narażonych na intensywne zużycie. Początkowo działalność firmy koncentrowała się na regeneracji rolek i mis mielących młynów produkowanych przez Fabrykę Palenisk Mechanicznych, a następnie została rozszerzona na wszystkie typy młynów stosowanych w elektrowniach w Polsce i za granicą. Zdobywając specjalistyczną wiedzę z zakresu metalurgii i technologii napawania, opracowywał i doskonalił procedury dostosowane do krajowych materiałów i warunków eksploatacyjnych.
Jego osobistym osiągnięciem było stworzenie systemu organizacyjnego oraz wyposażenia technicznego umożliwiającego automatyczne napawanie rolek i mis młynów in situ, bezpośrednio u użytkownika. Opracował również procedury monitorowania, oceny i dokumentowania tempa zużycia różnych stopów napawalniczych w zależności od warunków ich pracy.

W kolejnych latach zakres działalności przedsiębiorstwa rozszerzono na regenerację elementów urządzeń hutniczych, w tym rolek walcowniczych i rolek ciągłego odlewania stali (realizując zamówienia m.in. dla polskich hut oraz Voest Alpine w Austrii), a także urządzeń przemysłu cementowego, wapienniczego i wydobywczego, takich jak młyny, kruszarki czy piece obrotowe. Firma umocniła swoją pozycję na rynku krajowym i stała się rozpoznawalnym partnerem w Europie. W Welding Alloys Poland produkowano również blachy trudnościeralne, prowadzono sprzedaż specjalistycznych materiałów spawalniczych oraz automatycznych i półautomatycznych urządzeń spawalniczych Welding Alloys Ltd, montując wybrane podzespoły we własnym zakresie. Opracowywano także autorskie oprzyrządowanie do zastosowań specjalnych. W 2006 roku, z jego inicjatywy i przy osobistym zaangażowaniu, przedsiębiorstwo przeniosło siedzibę do nowo wybudowanego zakładu na terenie Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej w Gliwicach, przyjmując nazwę Welding Alloys Polska Sp. z o.o.
Przez cały okres pracy w spółce pozostawał aktywny naukowo, publikując artykuły w materiałach konferencji poświęconych spawalnictwu i energetyce oraz wygłaszając referaty dotyczące zastosowania stopów napawalniczych i wskaźników abrazywności polskich węgli.

Na emeryturę przeszedł w 2015 roku, pozostawiając przedsiębiorstwo, które do dziś rozwija działalność.

W latach 2017‑2018 współpracował jako konsultant z firmą LOESCHE GmbH (Niemcy), światowym producentem młynów, wdrażając nowe technologie i procedury napawania rolek młynów minerałów w przedsiębiorstwie SANNAI Casting Industry Co. Ltd w Changzhi (Chiny). Uczestniczył również w zmianach organizacyjnych związanych z rozwojem firmy i systemem zapewnienia jakości. W 2018 roku w Instytucie Technik Innowacyjnych EMAG w Katowicach (obecnie Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Sztucznej Inteligencji i Cyberbezpieczeństwa) przyjęto jego autorską koncepcję opracowania systemu ciągłego pomiaru stopnia przemiału węgla w instalacjach paleniskowych z wykorzystaniem zjawisk tryboelektrycznych. Dzięki pozyskaniu finansowania Narodowego Centrum Badań i Rozwoju zbudowano stanowisko laboratoryjne, na którym opracowano model systemu i uzyskano patent na urządzenie. W latach 2020‑2025 prowadzono dalsze badania laboratoryjne i przemysłowe na rzeczywistych instalacjach kotłowych. Ich rezultatem było opracowanie systemu pomiarowego wykorzystującego specjalistyczne czujniki oraz autorski algorytm przetwarzania danych, umożliwiającego ciągły pomiar średniej wielkości cząstek pyłu, prędkości przepływu oraz strumienia pyłu w rurociągu. Rozwiązanie to może zostać wykorzystane w automatyce kotłów do monitorowania i sterowania procesem spalania, przyczyniając się do poprawy sprawności energetycznej jednostek wytwórczych. Przygotowywany jest kolejny wniosek patentowy, a opracowana technologia przewidziana jest do komercjalizacji.

Działalność w SIMP

Jest członkiem Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Mechaników Polskich od 1978 roku. W początkowym okresie działalności przez dwie kadencje pełnił funkcję Przewodniczącego Koła Zakładowego SIMP. Przez kilka lat posiadał uprawnienia inżyniera specjalisty I stopnia w dziedzinie maszyn i urządzeń energetycznych, wykonując na zlecenie agendy SIMPEX przy SIMP w Katowicach ekspertyzy dotyczące bilansów cieplnych i sprawności pieców, kotłów oraz ciepłowni. Równocześnie był członkiem Zarządu Komitetu Miejskiego SIMP w Bytomiu, zrzeszającego koła zakładowe z terenu Bytomia i Tarnowskich Gór. Po rozwiązaniu Komitetu w 1992 roku został wybrany do Zarządu Oddziału SIMP w Katowicach.

Od 1992 roku nieprzerwanie aktywnie działa w strukturach Oddziału SIMP w Katowicach. Jest członkiem ścisłego Zarządu Oddziału, a od kilku kadencji pełni funkcję sekretarza. Od 2016 roku bierze czynny udział w Walnych Zjazdach Delegatów SIMP.

W kadencji 2022‑2026 pełni funkcję przewodniczącego Sekcji Energetycznej przy Oddziale SIMP w Katowicach, natomiast w kadencji 2026‑2030 został wybrany na prezesa Sekcji Energetycznej SIMP.

Od 2016 roku jest członkiem Komisji Kwalifikacyjnej nr 126 przy Urzędzie Regulacji Energetyki, a obecnie pełni funkcję jej wiceprzewodniczącego.
W latach 2014‑2018 oraz 2018‑2022 był członkiem Komisji Konkursowej Ogólnopolskiego Konkursu "Najlepsze Osiągnięcie Techniczne Roku", działającej przy Zarządzie Głównym SIMP. W kadencji 2025‑2029 został delegowany do Komitetu Narodowego FSNT-NOT ds. Engineers Europe, reprezentującego polskie środowisko inżynierskie w europejskich strukturach organizacji inżynierskich.

Osiągnięcia

  • Uzyskanie stopnia doktora nauk technicznych (1979) w zakresie metrologii przepływów dwufazowych.
  • Współudział w uruchomieniu pierwszego kotła OP-650 oraz diagnostyce bloków energetycznych w Elektrowni Kozienice.
  • Utworzenie laboratorium przepływów dwufazowych w CBKK oraz opracowanie nowatorskich metod i sond pomiarowych.
  • Kierowanie pracami badawczo-rozwojowymi w zakresie młynów węglowych, instalacji paleniskowych i ograniczania emisji zanieczyszczeń.
  • Odbycie stypendium naukowego UNIDO w Wielkiej Brytanii (1984).
  • Założenie i rozwój firmy Welding Alloys Poland, specjalizującej się w technologiach napawania i regeneracji elementów maszyn.
  • Autor innowacyjnego, opatentowanego systemu monitorowania przemiału węgla z wykorzystaniem zjawisk tryboelektrycznych.
  • Autor i współautor licznych publikacji naukowych, referatów konferencyjnych oraz rozwiązań technicznych.
  • Wieloletnia działalność ekspercka i organizacyjna w SIMP oraz Komisji Kwalifikacyjnej URE.

Odznaczenia i wyróżnienia

  • Złota Honorowa Odznaka NOT
  • Odznaka im. Henryka Mierzejewskiego
  • Godność Honorowego Członka SIMP
  • Srebrna Odznaka Zasłużonego w Rozwoju Województwa Katowickiego (1987)
  • Honorowa Odznaka Zasłużonego w Rozwoju CBKK (1987)
Opracowanie:
Jerzy Hausner - Oddział SIMP w Katowicach

Zgłoś błąd / uzupełnienie w biogramie