prof. dr inż. Karol Taylor

Członek Honorowy SIMP

Najważniejsza funkcja w SIMP: Członek Zarządu Głównego
Zawód: Mechanik
Data i miejsce urodzenia: 1 listopada 1878 r., Kielce
Data i miejsce śmierci: 17 czerwca 1968 r., Gdańsk-Wrzeszcz

Współzałożyciel SIMP, pedagog i specjalista w dziedzinie silników spalinowych, dziekan Wydziałów Mechanicznych Politechniki Warszawskiej i Politechniki Gdańskiej

Edukacja i przygotowanie zawodowe

Kształcił się początkowo w państwowym gimnazjum filologicznym w Kielcach, które ukończył w 1897 r. W tym samym roku rozpoczął studia na Wydziale Fizyczno-Matematycznym Uniwersytetu Petersburskiego. Za udział w antycarskiej manifestacji studenckiej w marcu 1899 r. został relegowany z uczelni z zakazem powrotu do Kielc. Miesiąc później wyjechał do Niemiec, gdzie w Iatach 1899‑1904 studiował na Wydziale Budowy Maszyn Wyższej Szkoły Technicznej w Darmstadzie. W marcu 1904 r. uzyskał dyplom inż. mechanika. Następnie przez półtora roku pracował w fabryce silników „Compagnie Duplex” w Ferriere la Grande (pod Maubege) i w Paryżu; zapoznał się tam kolejno z pracą w warsztatach, na montażu oraz w biurach: instalacyjno-montażowych i konstrukcyjnym.

Działalność zawodowa i naukowa

Od jesieni 1915 r. zajmował się równocześnie działalnością pedagogiczną, początkowo jako wykładowca silników spalinowych w Szkole Mech. Techn. - H.Wawelberga i S.Rotwanda oraz na Kursach Przem.-Rolniczych (późniejszej Szk. Gł. Gosp. Wiejskiego), a od października 1916 r. jako nauczyciel akademicki na Politechnice Warszawskiej. Początkowo był starszym asystentem kreśleń technicznych, następnie wykładowcą - na Wydziale Budowy Maszyn i Elektrotechniki. 14 maja 1919 r. został mianowany prof. nadzwyczajnym, a 1 lipca 1923 r. - prof. zwyczajnym. W latach 1921‑23 piastował godność pierwszego dziekana Wydziału Mechanicznego. Z wydziałem tym był związany do września 1939 r., ponieważ kierował Katedrą i Zakładem Silników Spalinowych oraz prowadził wykłady z zakresu silników lotniczych, samochodowych i budowy samochodów. Obok działalności dydaktycznej, zajmował się pracami badawczymi, publikował też wiele artykułów z zakresu budowy silników spalinowych oraz techniki motoryzacyjnej, głównie na łamach „Przeglądu Technicznego”, „Techniki Cieplnej” i „Przeglądu Mechanicznego”. Jako pierwszy w Polsce zajmował się sprawą poszukiwania paliw zastępczych; wspólnie z prof. Wacławem lwanowskim prowadził w latach 1926‑1929 pionierskie badania nad spirytusowymi mieszankami napędowymi, jako ewentualnym paliwem dla silników spalinowych.

Opracował i wydał kilka podręczników, m.in. „Silniki lotnicze” (1919) i dwutomową pracę „Silniki spalinowe” (1922‑1924). W 1922 r. założył i redagował krótko miesięcznik „Samochód”. Od 1935 r. wchodził w skład Komitetu Redakcyjnego „Przeglądu Mechanicznego”. W latach trzydziestych wykonał wiele prac dla wojska, m.in. jako kierownik laboratorium silników spalinowych lotniczych w lnstytucie Badań Lotnictwa (1930‑1939) i jako organizator laboratorium samochodowego w Biurze Badań Techn. Broni Pancernych (1937).

Podczas okupacji hitlerowskiej przebywał w Warszawie. Wykładał w tym czasie w Państwowej Szkole Techniczno-Mechanicznej II stopnia oraz w Państwowej Wyższej Szkole Technicznej (uruchomionej w kwietniu 1942 r. za zgodą władz niemieckich, w gmachach politechnicznych). Oprócz legalnej działalności pedagogicznej uczestniczył w tajnym nauczaniu na poziomie akademickim. Podczas Powstania Warszawskiego w 1944 r. stracił cały dorobek materialny swojego życia (m.in. willę przy ul. Zimorowicza 9). Wysiedlony wraz z żoną z Warszawy. Przebywał przez kilka miesięcy w majątku Śmiłowice (pow. miechowski).

Po wyzwoleniu pracował krótko w Politechnice Śląskiej (z siedzibą w Krakowie) oraz w Politechnice Warszawskiej (z siedzibą w Lublinie), a od listopada 1945 r. związał się na stałe z Politechniką Gdańską. W latach 1945‑1948 był organizatorem i pierwszym dziekanem Wydziału Mechanicznego, zaś w latach 1948‑1950 - prodziekanem tego Wydziału. 1 czerwca 1946 r. uzyskał nominację na prof. zw. budowy silników spalinowych, w listopadzie 1953 r. przyznano mu tytuł dr nauk techn. Do chwili przejścia na emeryturę - w wieku 82 lat (1 października 1960 r.) - kierował Katedrą i Zakładem Silników Spalinowych na Wydziale Mechanicznym. Przez wiele lat prowadził jednocześnie wykłady w Wieczorowej Szkole Inżynierskiej w Gdańsku i w Szkole Inżynierskiej w Szczecinie (w obu szkołach zorganizował wydziały mechaniczne) oraz w Państwowym Liceum Budownictwa Okrętowego „Conradinum” w Gdańsku. Współpracował także z resortem żeglugi i przemysłem okrętowym: wykonał wiele projektów, ekspertyz i opracowań konstrukcyjno-technicznych, zwłaszcza w zakresie silników kutrowych, przeznaczonych dla rybołówstwa morskiego; m.in. pod jego kierunkiem w 1952 r. wykonano dla Puckich Zakładów Mechanicznych dokumentację dwusuwowego silnika kutrowego, o mocy 25 KM, w którym zastosowano kilka oryginalnych rozwiązań konstrukcyjnych.

Działalność w SIMP

Mimo rozlicznych zajęć, znajdował czas na różnorodną działalność społeczną. Od 1923 r. był członkiem Komisji do opracowania struktury organizacyjnej Stowarzyszenia Inżynierów Mechaników Polskich oraz współautorem pierwszego statutu SIMP w 1926 roku. Przed 1926 r. był wieloletnim członkiem Koła Mechaników przy Stowarzyszeniu Techników w Warszawie, gdzie sprawował przez 5 lat funkcję przewodniczącego tego koła. Należał do współorganizatorów I (1923) i II (1925) Zjazdów Inżynierów Mechaników Polskich, a w 1926 r. znalazł się w gronie współzałożycieli SIMP. W latach 1926‑1939 był przewodniczącym Sądu Koleżeńskiego SIMP, przez kilka kadencji wchodził też w skład Zarządu Głównego SIMP. W 1929 r. przewodniczył Sekcji Konstrukcyjno-Energetycznej SIMP. Członek Komitetu Wykonawczego Zjazdów Inżynierów Mechaników Polskich II w 1927 roku; III w 1929 r.; VII w 1933. Od 1930 r. pełnił funkcję prezesa Koła Inżynierów Doradców i Inżynierów Rzeczoznawców przy Stowarzyszeniu Techników Polskich, a na forum międzynarodowym był członkiem zarządu Fédération lnternationale des lngénieurs Conseils. Czynnie uczestniczył w pracach Oddziału SIMP w Gdańsku, pełniąc wiele funkcji w Zarządzie.

Ponadto był m.in.: sekretarzem generalnym Stałej Delegacji Zrzeszeń i Związków Profesorów i Docentów Szkół Akademickich w Polsce (1926‑1939), przewodniczącym Komisji Silników Spalinowych w Polskim Komitecie Normalizacyjnym, przewodniczącym Komisji Techn. przy Związku Straży Pożarnych oraz członkiem Rady Nadzorczej Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej.

Odznaczenia i wyróżnienia

Złoty Krzyż Zasługi (1938 i 1948)
Krzyż Komandorski OOP (1958)
Złota Honorowa Odznaka SIMP
Złota Odznaka Honorowa NOT

Życie prywatne i rodzina

Ojciec: Stanisław
Matka: Maria z Różyckich
Żona: Maria Antonina Więckowska

Pochowany na Cmentarzu "Srebrzysko" w Gdańsku (rejon IX, kwatera profesorów-0-991).

Przypisy i bibliografia

Jankowerny W., Jasińska M.: Bibliografia publikacji pracowników Pol. Warsz. 1915‑1965, W. 1972; Kubiatowski J.: Karol Taylor /1878‑1968/, w: Sylwetki profesorów Pol. Warsz., W. 1986 nr 39 /druk ulotny/; Łoza St.: Czy wiesz kto to jest? W. 1938, cz. 2 /życ., fot./; Taylor E.: Historia rodziny Taylorów w Polsce, Pozn. 1933; Arch. Pol. Warsz.: t. os. nr 1094; AAN: Zesp. MWRiOP, sygn. 6294; XL-lecie Pol. Gdańskiej, Wydz. Mechaniczny. Powstanie i dzieje, Gdańsk 1985; Księga SIMP, W. 1963; 50 lat Wydz. Mech. Pol. Warsz. 1915‑1965, W. 1968; Pol. Warszawska 1915‑1925, W. 1925; Pol. Warszawska 1915‑1965, W. 1965; Informacje uzyskane od bratanków: Jana i Leona Taylorów.

Opracowanie:

Bogdan Gadomski i Jerzy Kubiatowski, Tom 2 SBTP, s. 176