prof. dr inż. Seweryn Chajtman

W 1939 r. ukończył Państwową Wyższą Szkołę Budowy Maszyn i Elektrotechniki im. Hipolita Wawelberga i Stanisława Rotwanda w Warszawie, uzyskując wykształcenie inżynierskie. W 1945 roku rozpoczął uzupełniające studia magisterskie w Instytucie Inżynieryjno-Ekonomicznym w Moskwie, specjalizując się w zakresie ekonomiki i organizacji produkcji przemysłu maszynowego. W czerwcu 1947 uzyskał tytuł magistra inżyniera ekonomisty na Wydziale Budowy Maszyn. Następnie podjął studia doktoranckie (aspiranturę) w Katedrze Organizacji i Ekonomiki Przedsiębiorstw Budowy Maszyn tegoż Instytutu. Równocześnie został zatrudniony jako aspirant w Katedrze Organizacji i Planowania Przedsiębiorstw Budowy Maszyn. W kwietniu 1951 r. obronił pracę doktorską, a w 1952 r. powrócił do kraju. W 1965 r. uzyskał tytuł profesora nauk ekonomicznych.

Profesor Seweryn Chajtman pracę zawodową rozpoczął w 1938 r. w Warszawie. Po wybuchu II wojny światowej wyjechał do Lwowa, a następnie na tereny ówczesnej Ukrainy. W czasie wojny pracował w licznych przedsiębiorstwach na stanowiskach inżynierskich. W 1942 r. wstąpił do Armii Czerwonej i brał udział w walkach na kilku frontach. W bitwie pod Wielkimi Łukami został ciężko ranny. Pod koniec 1943 r., po opuszczeniu szpitala, podjął pracę w Fabryce Narzędzi w Moskwie, gdzie zajmował stanowiska techniczne. W 1945 r. rozpoczął w Instytucie Inżynieryjno-Ekonomicznym w Moskwie. Po ich ukończeniu uzupełniające studia magisterskie w 1947 r. został zatrudniony jako aspirant w Katedrze Organizacji i Planowania Przedsiębiorstw Budowy Maszyn tej uczelni. W kwietniu 1951 r. obronił pracę doktorską, a rok później powrócił do Polski.W latach 1952‑1968 oraz 1991‑1995 był pracownikiem naukowym i profesorem Politechniki Warszawskiej. Już w 1952 r. zainicjował i zorganizował na Wydziale Mechanicznym Technologicznym nowy typ studiów inżynieryjno-ekonomicznych oraz opracował ich program kształcenia. Dzięki temu Politechnika Warszawska jako pierwsza uczelnia w Polsce po II wojnie światowej rozpoczęła kształcenie nowego typu specjalistów inżynierów-organizatorów na poziomie odpowiadającym najnowocześniejszym wówczas standardom światowym. Model studiów opierał się z jednej strony na doświadczeniach uczelni radzieckich, z drugiej zaś na koncepcji industrial engineering, rozwijanej przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych. Już w 1958 r. na Politechnice Warszawskiej prowadzono zajęcia z konstrukcji i programowania komputerów według amerykańskiego podręcznika Daniela McCrackena Programming Business Computers. Program studiów obejmował m.in. zarządzanie, rachunkowość, ekonomię, ekonomikę przemysłu, prawo pracy, badania operacyjne oraz programowanie komputerów i ich zastosowania w zarządzaniu przedsiębiorstwami przemysłowymi. W latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych był to program wyjątkowo nowoczesny, niespotykany na większości polskich uczelni. Stworzony przez prof. Chajtmana model kształcenia stał się wzorem dla wielu innych uczelni w kraju. Równocześnie, w latach 1952‑1955, opracował program oraz kierował kursem magisterskim z ekonomiki i organizacji przemysłu maszynowego w SGPiS w Warszawie. W latach 1952‑1968 kierował nowo utworzoną Katedrą Organizacji, Ekonomiki i Planowania w Przemyśle Budowy Maszyn oraz Oddziałem Inżynieryjno-Ekonomicznym Wydziału Mechanicznego Technologicznego. Zorganizował i rozwinął studia jednolite, uzupełniające studia magisterskie dla inżynierów, studia podyplomowe, studia zaoczne inżynieryjno-ekonomiczne, studia doktoranckie oraz pierwsze studia podyplomowe z zastosowań informatyki.

W marcu 1953 r. pod jego kierunkiem uruchomiono magisterskie studia inżynieryjno-ekonomiczne dla inżynierów, a rok później zainaugurowano pierwszy cykl jednolitych dziennych studiów magisterskich. Dzięki jego zaangażowaniu, konsekwencji i wizji Wydział Mechaniczny Technologiczny wraz z działającym w jego strukturze Oddziałem Inżynieryjno-Ekonomicznym zyskały w środowisku naukowym i gospodarczym miano „warszawskiej szkoły organizacji”. W 1968 r. został zmuszony do odejścia z Politechniki Warszawskiej. Do 1975 r. pracował w Polskiej Akademii Nauk, a od 1976 r. w Instytucie Organizacji Przemysłu Maszynowego ORGMASZ w Warszawie. W 1991 r. powrócił do pracy na Politechnice Warszawskiej. Zakres jego zainteresowań naukowych i działalności zawodowej był niezwykle szeroki. Był wybitnym specjalistą w dziedzinie organizacji produkcji oraz ekonomiki i organizacji przemysłu maszynowego, a zarazem prekursorem w Polsce informatyki gospodarczej. Wiele jego prac miało charakter pionierski i wywarło trwały wpływ na rozwój tej dyscypliny. Był autorem ponad 100 publikacji naukowych, w tym około 25 książek, które należą do klasyki literatury z zakresu organizacji produkcji. Do ostatnich lat życia pozostawał aktywny naukowo. Rozwijał i popularyzował własne koncepcje dotyczące teorii organizacji i zarządzania systemów ergo-transformacyjnych oraz zmian paradygmatów w naukach o organizacji i zarządzaniu. Najtrwalszym osiągnięciem Profesora było stworzenie podstaw nowoczesnego kształcenia inżynierów-organizatorów w Polsce. Był wychowawcą wielu setek inżynierów i magistrów inżynierów, którzy obejmowali odpowiedzialne stanowiska w przemyśle, szkolnictwie wyższym oraz administracji państwowej. Już w latach sześćdziesiątych jego uczniowie wdrażali pierwsze systemy informatyczne w takich przedsiębiorstwach, jak RAWAR, FSO czy FSC Starachowice, współtworzyli sieć ZETO oraz uczestniczyli w projektowaniu systemu PESEL. Kilku jego wychowanków zostało profesorami uniwersytetów w Stanach Zjednoczonych.

Profesor Chajtman był promotorem 14 rozpraw doktorskich obronionych na Politechnice Warszawskiej i stworzył własną szkołę naukową, rozwijaną następnie przez jego uczniów i następców. Jego działalność organizacyjna, naukowa oraz praca na rzecz rozwoju kadry naukowej umożliwiły powstanie i rozwój Instytutu Organizacji Zarządzania, a następnie Instytutu Organizacji Systemów Produkcyjnych Politechniki Warszawskiej. Wywarł również znaczący wpływ na ukształtowanie ich profilu naukowego i dydaktycznego. Model kształcenia opracowany przez Profesora jest kontynuowany do dziś, w zmodernizowanej formie, w ramach kierunku Zarządzanie i Inżynieria Produkcji.

Był również członkiem honorowym Komitetu Nauk Organizacji i Zarządzania PAN.

Prof. Seweryn Chajtman przez wiele lat był aktywnym członkiem Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Mechaników Polskich, działając przede wszystkim w Sekcji Organizacji i Zarządzania SIMP, której tradycje sięgają 1936 roku. Sekcja ta zajmowała się praktycznym wspieraniem przedsiębiorstw w rozwiązywaniu problemów organizacyjnych i zarządczych oraz upowszechnianiem nowoczesnych metod zarządzania.

Profesor należał do grona najbardziej cenionych autorytetów Sekcji. Regularnie wygłaszał wykłady dla członków SIMP, poświęcone przemianom gospodarczym, rozwojowi teorii organizacji oraz roli inżynierów organizatorów w nowoczesnym przemyśle. Szczególnie wysoko oceniane były jego wystąpienia podczas spotkań noworocznych, podczas których dzielił się doświadczeniem i refleksjami dotyczącymi kierunków rozwoju polskiej gospodarki. Ostatnie wykłady wygłosił w kwietniu i maju 2011 roku, omawiając ewolucję teorii organizacji oraz potrzebę zmian w kształceniu przyszłych inżynierów organizatorów.

O niezwykłym wpływie Profesora na środowisko SIMP najlepiej świadczą wspomnienia jego współpracowników i uczniów, m.in. Romana Semeniuka i Janusza Dziewięckiego z Sekcji Organizacji i Zarządzania Oddziału Warszawskiego SIMP. Podkreślali oni, że wiedza zdobyta pod kierunkiem Profesora wywarła trwały wpływ nie tylko na ich życie zawodowe, lecz także na kolejne pokolenia ich rodzin – dzieci i wnuki, które również ukończyły studia prowadzone przez prof. Chajtmana, kontynuując wyznaczoną przez niego drogę rozwoju. Pozostawał dla członków SIMP nie tylko wybitnym naukowcem, lecz także mentorem, wychowawcą i przyjacielem. Po jego odejściu środowisko Stowarzyszenia podkreślało, że utraciło człowieka, który ukształtował liczne pokolenia inżynierów, menedżerów i pracowników nauki. Absolwenci stworzonego przez niego kierunku studiów do dziś określają siebie mianem „chajtmanowców”, podkreślając poczucie wspólnoty oraz wdzięczność wobec swojego Mistrza. Wiedza przekazana przez Profesora pozwoliła im podejmować odpowiedzialne funkcje kierownicze, realizować ambitne przedsięwzięcia w kraju i za granicą oraz aktywnie uczestniczyć w przemianach społeczno-gospodarczych Polski. Dzięki wysokiemu poziomowi kształcenia byli również partnerami dla zagranicznych specjalistów i skutecznie wykorzystywali zdobyte kompetencje w działalności międzynarodowej.

Działalność prof. Seweryna Chajtmana w SIMP stanowiła naturalne przedłużenie jego pracy naukowej i dydaktycznej. Łączył teorię z praktyką, konsekwentnie propagując nowoczesne metody organizacji i zarządzania oraz kształtując środowisko inżynierów organizatorów, które przez dziesięciolecia wywierało znaczący wpływ na rozwój polskiej gospodarki.

• Twórca i wieloletni organizator kierunku Organizacja i Zarządzanie na Politechnice Warszawskiej.
• Jeden z pionierów rozwoju nauk o organizacji i zarządzaniu w Polsce.
• Autor licznych publikacji naukowych i podręczników z zakresu teorii organizacji, zarządzania oraz organizacji produkcji.
• Wychowawca kilku pokoleń inżynierów organizatorów, menedżerów i pracowników naukowych.
• Aktywny uczestnik działalności Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Mechaników Polskich, popularyzator nowoczesnych metod zarządzania.
• Współtwórca rozwoju polskiej szkoły organizacji i zarządzania oraz propagator praktycznego wykorzystania osiągnięć nauki w gospodarce.
• Ekspert i doradca w zakresie organizacji przedsiębiorstw oraz procesów transformacji gospodarczej.
• Mentor środowiska inżynierów organizatorów, którego uczniowie zajmowali odpowiedzialne stanowiska w Polsce i za granicą.

• Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski za wybitne osiągnięcia w pracy naukowo-dydaktycznej oraz za zasługi dla gospodarki narodowej (1999)
• Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955)
• Tytuł "Zasłużony dla Politechniki Warszawskiej" (2003)

• Ojciec: Jakub
• Matka:
• Żona: Janina

Pochowany na Cmentarzu Żydowskim przy ulicy Okopowej w Warszawie.