prof. dr hab. inż. Wacław Kollek
Członek Honorowy SIMP
- Najważniejsza funkcja w SIMP
- Wiceprezes Oddziału
- Zawód
- Mechanik
- Specjalność
- Budowa maszyn
- Data i miejsce urodzenia
- 21 stycznia 1941 r., Ostałowice k. Lwowa
Nauczyciel akademicki. Specjalista w dziedzinie napędów i sterowania hydraulicznego. Współautor typoszeregu pomp i silników zębatych PZ-3. Autor opracowanie typoszeregu pomp zębatych PZ-4. Działacz SIMP.
Edukacja i przygotowanie zawodowe
W 1959 roku ukończył XII Liceum Ogólnokształcące we Wrocławiu. W 1964 roku uzyskał dyplom magistra inżyniera na Wydziale Mechanicznym Politechniki Wrocławskiej i w tym samym roku rozpoczął pracę na tej uczelni. W latach 1964‑1976 był związany z Katedrą Maszyn Dźwigowych i Urządzeń Transportowych. W 1970 roku uzyskał stopień doktora. Istotnym etapem jego rozwoju naukowego były zagraniczne staże i stypendia. W latach 1973‑1975 przebywał na stypendium Fundacji im. Aleksandra von Humboldta, a w latach 1975‑1979 korzystał ze stypendiów uniwersytetów w Stuttgarcie i Akwizgranie (RWTH Aachen). Kontakty te stały się podstawą wieloletniej współpracy naukowej z czołowymi ośrodkami akademickimi w Niemczech i innych krajach europejskich. W 1977 roku uzyskał stopień doktora habilitowanego, natomiast w 1987 roku otrzymał tytuł profesora.
Działalność zawodowa i naukowa
Równolegle rozwijał działalność organizacyjną na Politechnice Wrocławskiej. W latach 1976‑1978 pełnił funkcję zastępcy dyrektora ds. studenckich Instytutu Konstrukcji i Eksploatacji Maszyn. Od 1977 roku kierował zespołem badawczym, a następnie Zakładem Napędów i Automatyki Hydraulicznej IKiEM. W latach 1978‑1987 był zastępcą dyrektora Instytutu ds. kształcenia kadr i współpracy z zagranicą, a w latach 1987‑1993 pełnił funkcję dyrektora Instytutu Konstrukcji i Eksploatacji Maszyn. W latach 1999‑2005 był dziekanem Wydziału Mechanicznego Politechniki Wrocławskiej.
W pracy naukowej zajmował się m.in. modelowaniem dynamicznym pomp zębatych i wielotłoczkowych, metodami optymalizacji elementów hydraulicznych pod kątem bilansu energetycznego i oszczędności materiałowej oraz problematyką ograniczania hałasu w układach hydraulicznych. Opracował również koncepcje doboru filtrów akustycznych biernych i czynnych stosowanych w układach hydraulicznych. Jego badania znajdowały bezpośrednie zastosowanie w konstrukcji i modernizacji urządzeń hydraulicznych.
Prof. Kollek posiada bogaty dorobek publikacyjny. Jest autorem i współautorem około 280 publikacji naukowych, w tym około 70 prac opublikowanych w językach obcych. Jego artykuły ukazywały się m.in. w renomowanych czasopismach technicznych, takich jak „Maschinenmarkt”, „Konstruktion”, „Technica” oraz „Hydraulika i Pneumatyka”. Ważną cechą działalności prof. Kolleka było łączenie badań naukowych z potrzebami przemysłu. Współpracował m.in. z przedsiębiorstwami Rexroth Bosch Group w Pruszkowie, FMB FADROMA we Wrocławiu, PZL HYDRAL we Wrocławiu, ZHS w Lubaniu Śląskim, KOMAG w Gliwicach, JZS Jelcz-Laskowice, Hutą Stalowa Wola, PONAR Wadowice, Wrocławską Wytwórnią Pomp Hydraulicznych oraz LEGMET w Lubinie. Współpraca ta sprzyjała wdrażaniu opracowanych rozwiązań do praktyki przemysłowej i umacniała pozycję polskiej myśli technicznej w dziedzinie hydrauliki siłowej. Jest także autorem i współautorem sześciu podręczników i monografii poświęconych napędom i sterowaniu hydraulicznemu, w tym publikacji w języku niemieckim wydanej przez VDI w Düsseldorfie.
Do jego ważniejszych osiągnięć należało współautorstwo typoszeregu pomp i silników zębatych PZ-3, produkowanego przez Wrocławską Wytwórnię Pomp Hydraulicznych. Rozwiązanie to zostało wyróżnione w latach 80. w konkursie „Teraz Polska”. Kolejnym znaczącym osiągnięciem było opracowanie typoszeregu pomp zębatych PZ-4, który został uhonorowany Złotym Medalem Międzynarodowych Targów Poznańskich oraz Grand Prix Międzynarodowych Targów Gdańskich w 2001 roku.
Równie szeroka była jego współpraca międzynarodowa. Utrzymywał kontakty naukowe m.in. z Uniwersytetem w Stuttgarcie, RWTH Aachen oraz uniwersytetami w Koblencji, Magdeburgu i Dreźnie, a także z politechnikami w Brnie, Kijowie i Sofii oraz Zeeland University of Professional Education w Holandii.
Prof. Wacław Kollek aktywnie uczestniczył również w życiu polskiego środowiska naukowego. Od 2007 roku był członkiem Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, a od 2011 roku pełnił funkcję sekretarza Sekcji Nauk Technicznych CK ds. Stopni i Tytułów. Był także wiceprzewodniczącym Komitetu Budowy Maszyn PAN, działał w Sekcji Mechaniki i Budownictwa PAN Oddział we Wrocławiu, w Sekcji Eksploatacji, Diagnostyki i Wibroakustyki KBN oraz we Wrocławskim Towarzystwie Naukowym.
Prof. dr hab. inż. Wacław Kollek pozostaje ważną postacią w historii wrocławskiej i polskiej szkoły napędów oraz sterowania hydraulicznego. Jego działalność naukowa, dydaktyczna, organizacyjna i wdrożeniowa przyczyniła się do rozwoju zarówno Politechniki Wrocławskiej, jak i polskiego przemysłu hydrauliki siłowej. Szczególną wartość jego dorobku stanowi umiejętne łączenie teorii naukowej z praktyką konstrukcyjną i przemysłową, a także konsekwentne budowanie współpracy pomiędzy nauką, przemysłem i środowiskiem inżynierskim skupionym wokół SIMP.
Działalność w SIMP
Szczególne miejsce w jego działalności zajmował Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Mechaników Polskich. Przez wiele lat był aktywnie związany z Oddziałem SIMP we Wrocławiu, reprezentując w Stowarzyszeniu środowisko naukowe Politechniki Wrocławskiej oraz specjalistów z zakresu napędów i sterowania hydraulicznego. W kadencji 2014‑2018 pełnił funkcję wiceprezesa Zarządu Oddziału SIMP we Wrocławiu.
Był również przedstawicielem Oddziału Wrocławskiego SIMP w strukturach ogólnopolskich Stowarzyszenia. Uczestniczył w pracach Głównej Komisji Konkursowej Ogólnopolskiego Konkursu „Osiągnięcie Techniczne Roku”, w którym oceniano wybitne osiągnięcia naukowe, badawcze i wdrożeniowe zgłaszane przez uczelnie, instytuty badawcze, przedsiębiorstwa oraz oddziały SIMP. Jego udział w pracach komisji był szczególnie cenny ze względu na wieloletnie doświadczenie w łączeniu nauki z praktyką przemysłową.
Aktywność prof. Kolleka w SIMP obejmowała także organizację i prowadzenie konferencji naukowo-technicznych oraz rozwijanie współpracy pomiędzy środowiskiem akademickim, Stowarzyszeniem i przemysłem. Za wybitne osiągnięcia naukowo-techniczne oraz działalność stowarzyszeniową został wyróżniony Odznaką im. prof. Henryka Mierzejewskiego, jednym z ważnych wyróżnień środowiska SIMP.
Odznaczenia i wyróżnienia
- Złoty Krzyż Zasługi
- Medal Komisji Edukacji Narodowej
- Złota Odznaka Politechniki Wrocławskiej
- Złota Odznaka Honorowa SIMP
- 6 nagród Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za działalność naukową i dydaktyczną
- Nagrody Rektora Politechniki Wrocławskiej
- Nagrody Dziekana Wydziału Mechanicznego
- Nagroda Senatu Politechniki Wrocławskiej
- Zespołowa Nagroda Ministra za „Typoszereg pomp i silników zębatych typu PZ-3”
- Wyróżnienie „Teraz Polska”
- Złoty Medal Międzynarodowych Targów Poznańskich za typoszereg pomp zębatych PZ-4
- Grand Prix Międzynarodowych Targów Gdańskich (2001) za pompy zębate PZ-4
- Nagroda I stopnia FSNT NOT (2009) za wybitne osiągnięcia w dziedzinie techniki
- Nagroda Prezesa Rady Ministrów (2009) za wybitne osiągnięcia naukowo-techniczn
Repozytorium biogramów SIMP